Planetoida

340 metrów skały na orbicie trwającej 324 dni

Apophis nie jest kometą ani meteorem i sam w sobie nie ma w sobie nic nadzwyczajnego. Miliony głazów tej wielkości krąży wokół Słońca. To, co czyni akurat ten wart osobnej strony, to arytmetyka: jego tor i tor Ziemi trafiają w to samo miejsce w tej samej chwili w kwietniu 2029, bliżej niż jakikolwiek obiekt tej wielkości w udokumentowanej historii.

Liczby

Jak ją znaleziono

Trzej astronomowie z Narodowego Obserwatorium Kitt Peak — Roy Tucker, David Tholen i Fabrizio Bernardi — wypatrzyli ją 19 czerwca 2004 roku. Śledzili ją przez dwie noce i zgubili. Odnaleziono ją pół roku później z Siding Spring w Australii i dopiero wtedy obliczenia orbity pokazały, co zamierza zrobić. Później okazało się, że widać ją także na archiwalnych zdjęciach z marca 2004 — dlatego łuk obserwacyjny zaczyna się przed datą odkrycia.

Nazwa

Apofis to wąż chaosu z mitologii egipskiej, wróg boga słońca Ra, który każdej nocy próbuje połknąć Słońce. Odkrywcy wybrali tę nazwę świadomie. Dwaj z nich byli fanami serialu Gwiezdne wrota, w którym Apophis jest czarnym charakterem. Nazwę zatwierdzono, gdy obiekt dostał stały numer 99942.

Z czego się składa

Radar i spektroskopia przypisują Apophisa do klasy Sq: to ciało skaliste, bogate w krzemiany, o składzie zbliżonym do najczęstszych meteorytów docierających do ziemi. Albedo 0,35 jest jak na planetoidę wysokie, czyli mamy do czynienia ze stosunkowo jasną skałą o świeżej powierzchni, a nie z ciemnym ciałem węglowym. Jest wydłużony, z grubsza w kształcie orzeszka, a jego obrót to nie prosty bąk — koziołkuje wokół więcej niż jednej osi, z okresem bliskim 30,6 godziny.

Dokąd zmierza

Apophis należy do grupy Atenów: jego orbita jest mniejsza od ziemskiej, więc większość każdego swojego 324-dniowego roku spędza wewnątrz naszej i tylko okresowo wychodzi na zewnątrz. Orbita jest nachylona zaledwie o 3,3° do płaszczyzny planet, co po części tłumaczy, dlaczego spotkania z Ziemią są tak częste, a w 2029 tak bliskie.

Co się stanie po 2029

Przelot w 2029 roku fizycznie zmieni Apophisa. Grawitacja Ziemi rozciągnie i przekształci jego orbitę, wydłuży jego rok i przeniesie go z grupy Atenów do grupy Apollo. Siły pływowe mogą wywołać osuwiska na powierzchni, a koziołkowanie może się zmienić. Dwie sondy mają to obserwować: należąca do NASA OSIRIS-APEX, już w drodze po powrocie próbek z Bennu, oraz Ramses Europejskiej Agencji Kosmicznej, która ma dotrzeć przed spotkaniem i śledzić zmiany na żywo.