De planetoïde
340 meter steen in een baan van 324 dagen
Apophis is geen komeet, geen meteoor en op zichzelf niets bijzonders. Miljoenen rotsblokken van dit formaat draaien om de zon. Wat deze een website waard maakt, is rekenwerk: zijn baan en die van de aarde komen in april 2029 op hetzelfde moment op dezelfde plek aan, dichterbij dan enig object van dit formaat in de opgetekende geschiedenis.
De getallen
| Diameter | 340 m | ongeveer de hoogte van de Eiffeltoren |
|---|---|---|
| Rotatieperiode | 30,56 u | hij tuimelt in plaats van netjes rond te draaien |
| Albedo | 0,35 | weerkaatst ongeveer een derde van het licht dat erop valt |
| Spectraaltype | Sq | stenig, rijk aan silicaten |
| Baanklasse | Aten | een Aten: hij zit het grootste deel van de tijd binnen de aardbaan |
| Omlooptijd | 324 | dagen om de zon rond te gaan |
| Absolute magnitude | 19,09 | een maat voor de eigen helderheid |
| Ontdekt op | 19 juni 2004 | op Kitt Peak, Arizona |
Hoe hij gevonden werd
Drie astronomen van het Kitt Peak National Observatory — Roy Tucker, David Tholen en Fabrizio Bernardi — pikten hem op 19 juni 2004 op. Ze volgden hem twee nachten en raakten hem kwijt. Een half jaar later werd hij teruggevonden vanaf Siding Spring in Australië, en pas toen lieten de baanberekeningen zien wat hij ging doen. Later bleken archiefopnames van maart 2004 hem ook te bevatten, en daarom begint de waarnemingsboog vóór de ontdekkingsdatum.
De naam
Apophis is de slang van de chaos uit de Egyptische mythologie, vijand van zonnegod Ra, die elke nacht probeert de zon op te slokken. De ontdekkers kozen de naam bewust. Twee van hen waren fan van de televisieserie Stargate SG-1, waarin Apophis een schurk is. De naam werd goedgekeurd toen het object zijn definitieve nummer 99942 kreeg.
Waar hij van gemaakt is
Radar en spectroscopie plaatsen Apophis in klasse Sq: een stenig, silicaatrijk lichaam met een samenstelling die lijkt op die van de meest voorkomende meteorieten die de grond halen. Zijn albedo van 0,35 is hoog voor een planetoïde: het is dus een betrekkelijk lichte rots met een vers oppervlak, geen donker koolstofrijk lichaam. Hij is langgerekt, vaag pindavormig, en zijn rotatie is geen simpele tol — hij tuimelt om meer dan één as, met een periode van ongeveer 30,6 uur.
Waar hij heen gaat
Apophis hoort bij de Aten-groep: zijn baan is kleiner dan die van de aarde, dus hij brengt het grootste deel van elk jaar van 324 dagen binnen onze baan door en kruist die alleen periodiek naar buiten. De baan staat slechts 3,3° scheef op het vlak van de planeten, wat mede verklaart waarom ontmoetingen met de aarde zo vaak voorkomen en in 2029 zo dichtbij zijn.
Wat er na 2029 gebeurt
De passage van 2029 zal Apophis fysiek veranderen. De zwaartekracht van de aarde rekt en hervormt zijn baan, verlengt zijn jaar en verplaatst hem van de Aten-groep naar de Apollo-groep. Getijdenkrachten kunnen aardverschuivingen op zijn oppervlak veroorzaken en zijn tuimeling kan veranderen. Twee ruimtesondes gaan meekijken: NASA's OSIRIS-APEX, al onderweg na de monsterretour van Bennu, en Ramses van de Europese ruimtevaartorganisatie, bedoeld om vóór de ontmoeting aan te komen en de veranderingen live te volgen.